Trafik Kazası Davaları
Trafik kazalarından doğan davalar, kazaya karışan kişilerin kusurları, zarar görenin durumu, kazanın sonuçları ve taraflar arasındaki ilişkiler dikkate alınarak; ceza davaları, tazminat (maddi/manevi) ve maluliyet davaları olarak çeşitli yargı yollarında görülür.
1. Ceza Davaları (Trafik Kazası Nedeniyle)
A. Suç Türleri
-
Taksirle yaralama (TCK 89)
-
Taksirle ölüme sebebiyet verme (TCK 85)
-
Bilinçli taksir (örneğin: alkollü araç kullanma, aşırı hız, kırmızı ışıkta geçme)
B. Süreç
-
Ceza davası Cumhuriyet Savcılığı tarafından re’sen açılır.
-
Mağdur şikâyette bulunursa süreç hızlanabilir.
-
Mahkeme kusur oranını, bilinç düzeyini ve kaza koşullarını bilirkişi raporlarıyla belirler.
C. Ceza Yaptırımları
-
Hapis cezası (ertelenebilir)
-
Adli para cezası
-
Sürücü belgesinin geçici olarak alınması
2. Tazminat Davaları (Hukuki Boyut)
A. Maddi Tazminat
-
Araçta meydana gelen hasar
-
Tedavi ve hastane giderleri
-
Gelir kaybı
-
Cenaze giderleri
-
Destekten yoksun kalma tazminatı (ölüm durumunda)
B. Manevi Tazminat
-
Ağır yaralanan kişi veya ölenin yakınları talep edebilir.
-
Duygusal yıkım, acı, elem ve psikolojik zarar dikkate alınır.
Bu davalar genellikle Asliye Hukuk Mahkemesi veya Ticaret Mahkemesi (sigorta devredeyse) nezdinde açılır.
3. Maluliyet (Sakatlık) Durumları
A. Geçici veya Kalıcı Maluliyet
-
Kaza sonucu sürekli iş göremezlik oluşmuşsa, maluliyet oranı SGK veya Adli Tıp tarafından belirlenir.
-
Bu oran, maddi tazminat miktarını doğrudan etkiler.
B. Çalışma Gücü Kaybı Tazminatı
-
Kaza nedeniyle çalışma hayatı kısıtlanan kişi, gelir kaybı ve gelecek kazanç kaybı için tazminat isteyebilir.
-
Bilirkişi ve maluliyet raporları temel alınır.
4. Sigorta İlişkisi ve Dava Tarafları
-
Zorunlu trafik sigortası, kusurlu tarafın zararlarını sınırlı ölçüde karşılar.
-
Kasko, aracın zararını karşılar (kusura bakılmaksızın).
-
Tazminat davası:
-
Kusurlu sürücüye
-
Araç sahibine
-
Trafik sigortasına (maddi zararlar için)
birlikte açılabilir.
-
5. Dava Açma Süreleri
| Dava Türü | Süre |
|---|---|
| Ceza davası | 8 yıl (yaralama), 15 yıl (ölüm) |
| Tazminat davası | 2 yıl (öğrenme), 10 yıl (olaydan itibaren) |
| Sigorta şirketine başvuru | 2 yıl |
6. Örnek Olay:
Bir kişi, karşıdan karşıya geçerken hızla gelen bir araç tarafından yaralanıyor:
-
Ceza davası: Sürücü hakkında taksirle yaralama nedeniyle kamu davası açılır.
-
Maddi tazminat: Mağdur hastane giderlerini ve çalışamadığı günlerin karşılığını talep eder.
-
Manevi tazminat: Mağdur, yaşadığı acı ve travma için talepte bulunur.
-
Maluliyet: Kalıcı hasar oluşmuşsa, maluliyet oranına göre uzun vadeli gelir kaybı davası açılabilir.
-
Sigorta: Zorunlu trafik sigortasına başvuru yapılır, ardından dava açılır.