“Ceza davaları”, bir kişinin veya kurumun Türk Ceza Kanunu’na (TCK) aykırı bir fiil işlediği iddiasıyla devlet tarafından açılan davaları ifade eder. Bu davalar, kamu düzenini sağlamak, suçluları cezalandırmak ve caydırıcılığı sağlamak amacıyla yürütülür.
Taraflar:
Savcı (Cumhuriyet Savcısı): Davayı açan ve kamu adına yürüten taraftır.
Sanık: Suç işlediği iddia edilen kişidir.
Mağdur / Katılan: Suçtan zarar gören kişi veya kurumdur (dava sürecine katılabilir).
Aşamalar:
Soruşturma: Savcılık, şikayet üzerine veya resen olayı araştırır.
Kovuşturma: Yeterli delil varsa iddianame hazırlanır ve mahkeme süreci başlar.
Yargılama: Mahkeme, delilleri değerlendirerek karar verir (beraat, mahkumiyet vs.).
Ceza Mahkemesi Türleri:
Asliye Ceza Mahkemesi: Daha hafif suçlara bakar (örneğin hakaret, basit yaralama).
Ağır Ceza Mahkemesi: Daha ağır suçlara bakar (örneğin cinayet, cinsel saldırı, yağma).
Çocuk Ceza Mahkemesi: Suç tarihinde 18 yaşından küçük olan sanıkların davalarına bakar.
Kararlar:
Beraat: Suçun işlendiğine dair yeterli delil yoksa.
Mahkumiyet: Suç sabit görülürse ceza verilir (hapis, adli para cezası, ertelenmiş ceza vs.).
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB): Belirli şartlarla mahkumiyetin açıklanması ertelenebilir.
Erteleme / Denetimli Serbestlik: Ceza infazı şartlı olarak ertelenebilir veya dışarıda denetlenebilir.
İtiraz Yolları:
İstinaf: Bölge Adliye Mahkemesi’ne başvuru.
Temyiz: Yargıtay’a başvuru (Ağır Ceza Mahkemesi kararlarında mümkündür).