Boşanma Davaları
Boşanma, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı davaları, Türk Medeni Kanunu çerçevesinde düzenlenen, hem kişisel hakları hem de ekonomik sonuçları olan özel hukuk davalarıdır. Aşağıda bu davaların her biri ayrı başlıklar altında açıklanmıştır:
1. Boşanma Davaları
A. Türleri
-
Anlaşmalı Boşanma (TMK m.166/3)
-
Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalı.
-
Taraflar her konuda uzlaşmalı: mal paylaşımı, velayet, nafaka, tazminat.
-
Protokol hazırlanarak birlikte başvuru yapılır veya biri açar, diğeri kabul eder.
-
-
Çekişmeli Boşanma
-
Taraflar boşanma ve sonuçlarında uzlaşamaz.
-
Kusur, delil, tanıklar ve duruşmalarla uzun süren bir süreçtir.
-
B. Boşanma Sebepleri
-
Zina (aldatma)
-
Hayata kast, pek kötü muamele
-
Suç işleme ve haysiyetsiz yaşam
-
Terk
-
Akıl hastalığı
-
Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (en yaygın neden)
2. Nafaka Davaları
A. Türleri
-
Tedbir Nafakası
Boşanma davası sürecinde mahkeme tarafından geçici olarak verilir. -
Yoksulluk Nafakası
Boşanma sonrası, mali durumu kötüleşen eşe verilir (süresizdir, ancak sonlandırılabilir). -
İştirak Nafakası
Velayeti almayan eşin, çocuğun bakım ve giderlerine katkı için ödediği nafakadır. -
Yardım Nafakası
İhtiyaç sahibi bir kişinin (örneğin ana-baba, kardeş) yakınlarından talep ettiği nafakadır.
3. Tazminat Davaları
A. Türleri
-
Maddi Tazminat (TMK m.174/1)
-
Kusursuz ya da daha az kusurlu eş, boşanma nedeniyle maddi zarara uğradıysa talep eder.
-
-
Manevi Tazminat (TMK m.174/2)
-
Kişilik haklarına saldırı varsa (örneğin: aldatma, şiddet, hakaret), talep edilebilir.
-
Tazminat talepleri boşanma davasıyla birlikte ileri sürülmelidir. Sonradan ayrı bir dava açılamaz.
4. Mal Paylaşım Davaları
A. Yasal Mal Rejimi: Edinilmiş Mallara Katılma (TMK m.218-241)
2002’den sonra yapılan evliliklerde geçerli olan rejimdir.
a. Edinilmiş Mallar
-
Maaş, emekli ikramiyesi
-
Araç, ev, arsa (evlilik sırasında alınan)
-
Kâr payı, faiz, tazminatlar
b. Kişisel Mallar
-
Miras, bağış, kişisel eşya
-
Evlenmeden önce alınmış mallar
Mal paylaşımı davası, boşanma davası kesinleştikten sonra açılabilir.
5. Dava Açma Süreleri ve Mahkemeler
| Dava Türü | Mahkeme | Süre |
|---|---|---|
| Boşanma | Aile Mahkemesi | Süre sınırı yok (sebebe göre) |
| Nafaka artırımı/indirimi | Aile Mahkemesi | Her zaman açılabilir |
| Mal paylaşımı | Aile Mahkemesi | Boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 10 yıl |
| Tazminat (TMK 174) | Aile Mahkemesi | Boşanmayla birlikte talep edilir |
Örnek Durum:
10 yıllık evli çift boşanıyor. Kadın ev hanımı, eş çalışıyor. İki çocuk var.
-
Boşanma: Kadın, çekişmeli boşanma davası açıyor.
-
Nafaka: Kadın için yoksulluk, çocuklar için iştirak nafakası talep ediliyor.
-
Tazminat: Aldatma varsa manevi, ekonomik zorluk varsa maddi tazminat istenebilir.
-
Mal paylaşımı: Evlilikte alınan ev ve araç, edinilmiş maldır ve paylaşılır.